owoce czarnego bzu o licznych w┼éa┼Ťciwo┼Ťciach

Czarny bez ÔÇô co warto wiedzie─ç?

Czarny bez┬áto bardzo popularna ro┼Ťlina z rodziny pi┼╝maczkowatych. W Polsce znany jest r├│wnie┼╝ pod nazwami┬ábez lekarski, bez pospolity, bzowina lub bez apteczny. Bez jest szeroko rozprzestrzeniony w ca┼éej Europie. Wykorzystuje si─Ö go w lecznictwie, w kuchni lub kosmetyce. S┼éynny jest r├│wnie┼╝ jako ro┼Ťlina ozdobna. Pochodzi z P├│┼énocnej Afryki i Zachodniej Azji.

Czarny bez – co warto wiedzie─ç?

napar z bzu czarnegoCzarny bez ma wiele w┼éa┼Ťciwo┼Ťci prozdrowotnych. Jest pomocny w leczeniu wielu dolegliwo┼Ťci i stan├│w chorobowych. Z kwiat├│w i owoc├│w mo┼╝na otrzyma─ç r├│┼╝ne przetwory, napary i syropy, a tak┼╝e nalewki. Panuje powszechna opinia, i┼╝ owoc├│w czarnego bzu nie nale┼╝y spo┼╝ywa─ç, poniewa┼╝ s─ů truj─ůce. Surowe owoce maj─ů bowiem w sk┼éadzie toksyczny glikozyd, kt├│ry mo┼╝e powodowa─ç zatrucie pokarmowe.┬á Przetworzone owoce i kwiaty mo┼╝na spokojnie stosowa─ç, bez obawy o to, ┼╝e zaszkodz─ů naszemu zdrowiu. Szkodliwe zwi─ůzki ulatniaj─ů si─Ö w trakcie obr├│bki termicznej bzu.

Wyst─Öpowanie

i pochodzenie 

Obszar Europy pozostaj─ůcy pod wp┼éywem klimatu oceanicznego, obszar zachodniej cz─Ö┼Ťci basenu Morza ┼Ür├│dziemnego, Afryka P├│┼énocna, Zachodnia Azja.
Jak rozpozna─ç Wyst─Öpuje w postaci wysokiego krzewu, rzadko w postaci niewysokiego drzewa, li┼Ťcie d┼éugie, nieparzysto-pierzastoz┼éo┼╝one, kwiaty bia┼ée, promieniste, zebrane w du┼╝e i p┼éaskie baldachogrona o ┼Ťrednicy zwykle od 10 do 20 cm, z 5 g┼é├│wnymi ga┼é─ůzkami, owoce fioletowo-czarne, mi─Ösiste i l┼Ťni─ůce pestkowce z 3ÔÇô6 nasionami.
 Zastosowanie W lecznictwie, kosmetyce, kuchni i zdobnictwie.
┬áKwitnienie Kwitnie w maju i czerwcu, gdy na ro┼Ťlinie pojawiaj─ů si─Ö drobne, lekko ┼╝├│┼éte kwiaty. W sierpniu i wrze┼Ťniu krzew zaczyna owocowa─ç w formie ma┼éych, kulistych jag├│d o intensywnej czarnej barwie.
Co zawiera  Flawonoidy, fenolokwasy, triterpeny, sterole, olejki eteryczne, antocyjany, kwasy organiczne, pektyny, witamina C oraz witaminy z grupy B.

Czarny bez – w┼éa┼Ťciwo┼Ťci ro┼Ťliny

W┼éa┼Ťciwo┼Ťci bzu┬ás─ů bardzo liczne, ze wzgl─Ödu na jego dzia┼éanie zdrowotne. W┼Ťr├│d niepodwa┼╝alnych w┼éa┼Ťciwo┼Ťci i zastosowa┼ä czarnego bzu nale┼╝y wyr├│┼╝ni─ç:

Działanie prozdrowotne:

  • zmniejszanie skutk├│w stresu oksydacyjnego –┬ábez jest doskona┼éym ┼║r├│d┼éem antyoksydant├│w, kt├│re przeciwdzia┼éaj─ů wolnym rodnikom w naszym organizmie, dzi─Öki spo┼╝ywaniu przetwor├│w czarnego bzu ograniczymy starzenie si─Ö organizmu oraz b─Ödziemy przeciwdzia┼éa─ç wielu chorobom,
  • wspieranie systemu odporno┼Ťciowego –┬ádzia┼éa pobudzaj─ůco na kom├│rki odporno┼Ťciowe, dzi─Öki czemu przeciwdzia┼éa przezi─Öbieniom i infekcjom,
  • dzia┼éanie przeciwzapalne –┬ánapary z czarnego bzu mog─ů by─ç wykorzystywane w postaci ok┼éad├│w, na stany zapalne oczu,
  • zapobieganie nowotworom –┬ásoki i inne przetwory z bzu pospolitego mog─ů dzia┼éa─ç prewencyjnie w przypadku powstawania kom├│rek nowotworowych,
  • dzia┼éanie przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe –┬ásk┼éadniki bzu skutecznie hamuj─ů rozw├│j bakterii i wirus├│w w organizmie,┬ások z czarnego bzuspo┼╝ywany w trakcie choroby mo┼╝e przyczyni─ç si─Ö do szybszego wyzdrowienia,
  • dzia┼éanie przeciwb├│lowe –┬áekstrakty i wyci─ůgi z bzu zahamuj─ů dolegliwo┼Ťci b├│lowe, m.in. b├│le staw├│w, migreny,
  • dzia┼éanie wykrztu┼Ťne –┬ázawarte zwi─ůzki w tej ro┼Ťlinie sprzyjaj─ů wytwarzaniu wodnistej wydzieliny w uk┼éadzie oddechowym, dzi─Öki czemu odkrztuszanie wydzieliny w trakcie chor├│b dr├│g oddechowych b─Ödzie znacznie ┼éatwiejsze,
  • wzmaga potliwo┼Ť─ç –┬áobecne w kwiatach i nasionach flawonoidy wspomog─ů termoregulacj─Ö organizmu w przypadku wysokiej gor─ůczki, dlatego przyjmowany w trakcie choroby┬ásyrop z kwiat├│w czarnego bzu wspomo┼╝e leczenie infekcji, ponadto obecne flawonoidy b─Öd─ů wzmaga─ç┬ádzia┼éanie moczop─Ödne,
  • popraw─Ö kondycji sk├│ry –┬ákwiaty bzu mog─ů by─ç wykorzystywane do k─ůpieli w postaci napar├│w, wzmocni─ů one naczynia krwiono┼Ťne, dzi─Öki czemu zmniejszy si─Ö ryzyko powstawania obrz─Ök├│w,
  • zmniejszanie poziomu cholesterolu –┬ánapary z bzu wspomagaj─ů r├│wnie┼╝ prac─Ö w─ůtroby,
  • wpieranie odtruwania organizmu –┬áekstrakty z bzu pospolitego wspomog─ů usuwanie toksyn z organizmu, poprawi─ů r├│wnie┼╝┬áprac─Ö┬áuk┼éadu pokarmowego.

domowy sok z bzu czarnego

Zastosowanie w gastronomii:

  • wykorzystywanie bzu jako barwnika –┬ábez jest stosowany jako naturalny barwnik ┼╝ywno┼Ťci, mo┼╝na go wykorzysta─ç do barwienia galaretek, d┼╝em├│w, sok├│w, win, nalewek i syrop├│w
  • przetwory –┬áz dojrza┼éych owoc├│w wykonuje si─Ö d┼╝emy, konfitury, soki, wina.

Inne zastosowania:

  • kosmetyczne –┬áwyci─ůgi z bzu┬ás─ů wykorzystywane do maseczek kosmetycznych i krem├│w do piel─Ögnacji sk├│ry starzej─ůcej si─Ö, dzia┼éaj─ů one┬á zmi─Ökczaj─ůco, przeciwzmarszczkowo i wybielaj─ůco,
  • ozdobne –┬ákrzewu bzu mo┼╝na spotka─ç w wielu ogrodach, stanowi─ů one element ozdobny, dzi─Öki pi─Öknym, charakterystycznie ukszta┼étowanym kwiatom.

Herbata z czarnego bzu – jak cz─Östo pi─ç?

Odpowiednio przygotowany i przetworzony czarny bez, w postaci soku, naparu lub syropu mo┼╝e by─ç spo┼╝ywany w przypadku wielu dolegliwo┼Ťci. Wystarczy 150 ml soku dziennie aby jego dzia┼éanie by┼éo odpowiednio mocne. W przypadku przezi─Öbienia mo┼╝emy te┼╝ spo┼╝ywa─ç herbat─Ö z bzu.┬áPrzy pierwszych oznakach przezi─Öbienia┬ámo┼╝na przygotowa─ç herbat─Ö z┬ásuszonych kwiat├│w bzu:┬ádo fili┼╝anki nale┼╝y wsypa─ç 1-2 ┼éy┼╝ki sto┼éowe suszonych kwiat├│w, zala─ç wrz─ůtkiem, przykry─ç i trzyma─ç pod przykryciem 10-15 minut, po czym przecedzi─ç. Mo┼╝na wypi─ç┬á2-3 fili┼╝anki┬áprzez ca┼éy dzie┼ä.┬áBez jest┬áuznawany za jedn─ů z najstarszych ro┼Ťlin wykorzystywanych do leczenia.

Zbyt du┼╝e i cz─Öste spo┼╝ywanie herbaty i napar├│w z czarnego bzu mo┼╝e skutkowa─ç b├│lami brzucha oraz biegunk─ů.

Czarny bez – przeciwwskazania

Przeciwwskaza┼ä┬ádo stosowania przetwor├│w bzu pospolitego nie ma a┼╝ tak du┼╝o, jak jego w┼éa┼Ťciwo┼Ťci zdrowotnych. Zawsze jednak warto zachowa─ç umiar, oboj─Ötnie czy przyjmujemy suplementy, sok czy┬áherbat─Ö z czarnego bzu. Ograniczenie spo┼╝ywania nale┼╝y wprowadzi─ç w przypadku alergii. Ponadto surowe owoce bzu posiadaj─ů substancje toksyczne, kt├│re mog─ů spowodowa─ç zatrucie. Przetwory, soki, herbaty z bzu s─ů w zupe┼éno┼Ťci bezpieczne i mog─ů je spo┼╝ywa─ç r├│wnie┼╝ dzieci.

słoiczek syropu z naturalnego bzu czarnego

Czarny bez┬á– samo zdrowie

Wszelkie przetwory z bzu warto wprowadzi─ç do codziennego jad┼éospisu.┬áSpo┼╝ywanie soku lub naparu mo┼╝e ustrzec nas przed wieloma chorobami i dolegliwo┼Ťciami. Ponadto sk┼éadniki bzu wykazuj─ů dzia┼éanie przeciwgor─ůczkowe, napotne, przeciwwirusowe, moczop─Ödne, a tak┼╝e oczyszczaj─ůce organizm. Przyjmowanie ich w trakcie chor├│b i infekcji mo┼╝e stanowczo przyspieszy─ç wyzdrowienie oraz z┼éagodzi─ç przebieg choroby.

FAQ ÔÇô czarny bez

  1. Kiedy warto pi─ç czarny bez?

Czarny bez szczeg├│lnie polecany jest osobom choruj─ůcym na reumatyzm i stany zapalne: sk├│ry, ┼╝o┼é─ůdka i jelit, a tak┼╝e przy nerwob├│lach i rwie kulszowej.

  1. Jak cz─Östo pi─ç czarny bez?

Napar z 10-15 g czarnego bzu zleca si─Ö pi─ç 1x dziennie. W aptekach dost─Öpne s─ů sproszkowane ekstrakty, kt├│re mo┼╝na stosowa─ç 2-3 razy dziennie.

  1. Czy czarny bez działa na oczyszczenie organizmu?

Czarny bez ma dzia┼éanie napotne, moczop─Ödne i przeczyszczaj─ůce, dzi─Öki czemu usuwa z organizmu szkodliwe sk┼éadniki. Jest tak┼╝e pomocny w kuracjach odchudzaj─ůcych.


Bibliografia

  1. J. Dyduch, Bez Czarny ÔÇô charakterystyka biologiczna, wykorzystanie w zio┼éolecznictwie, kosmetyce i gospodarstwach domowych, Episteme 25/2014, s. 21-27
Ten wpis został opublikowany w Artykuły dnia , przez .

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *